ทำความรู้จักกับ Genomics Thailand
Genomics Thailand: วางรากฐานการแพทย์แม่นยำเพื่อคนไทย
โครงการจีโนมิกส์ประเทศไทย (Genomics Thailand) เป็นโครงการระดับชาติที่มุ่งพัฒนา การแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine) โดยบูรณาการข้อมูลพันธุกรรมของคนไทยร่วมกับข้อมูลทางคลินิก ข้อมูลสุขภาพ และปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์สามารถประเมินความเสี่ยงของโรคได้อย่างแม่นยำ วินิจฉัยโรคได้รวดเร็ว ป้องกันโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ และวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
โครงการมุ่งเปลี่ยนผ่านจากแนวทางการดูแลสุขภาพแบบเดิมที่ “รักษาเมื่อเกิดโรค” ไปสู่แนวคิด Prediction & Prevention หรือการ **คาดการณ์และป้องกันโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพื่อค้นหาความเสี่ยงด้านสุขภาพล่วงหน้าและลดโอกาสการเกิดโรคก่อนแสดงอาการ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิด Precision Public Health ที่มุ่งเน้นการดูแลสุขภาพเชิงรุก โดยอาศัยข้อมูลที่แม่นยำและเหมาะสมกับแต่ละบุคคล
อีกหนึ่งพันธกิจสำคัญของโครงการ คือการพัฒนา ฐานข้อมูลจีโนมอ้างอิงของคนไทย (Thai Reference Genome Database) เนื่องจากประชากรไทยมีลักษณะทางพันธุกรรมที่แตกต่างจากประชากรในภูมิภาคอื่น การใช้ข้อมูลอ้างอิงจากต่างประเทศอาจไม่สามารถสะท้อนความหลากหลายทางพันธุกรรมของคนไทยได้อย่างครบถ้วน ดังนั้น การจัดทำฐานข้อมูลจีโนมที่อ้างอิงจากคนไทยจึงเป็นรากฐานสำคัญในการยกระดับความแม่นยำของการวินิจฉัย การรักษา และการวิจัยทางการแพทย์ของประเทศไทยในอนาคต
จุดเด่นของโครงการ (Key Highlights)
– ถอดรหัสจีโนมทั้งชุด (Whole Genome Sequencing) ของประชากรไทยสำเร็จแล้วกว่า 50,000 ราย
– สร้างเครือข่ายความร่วมมือจาก 41 โรงพยาบาลและสถาบันวิจัย ครอบคลุมทั่วประเทศ
– ดำเนินงานวิจัยครอบคลุม 5 กลุ่มโรคสำคัญ ได้แก่ โรคมะเร็ง โรคหายาก โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) โรคติดเชื้อ และเภสัชพันธุศาสตร์
– ค้นพบ ความแปรผันทางพันธุกรรมใหม่ของคนไทยมากกว่า 65 ล้านตำแหน่ง ที่ไม่เคยมีการรายงานในฐานข้อมูลจีโนมระดับโลก
– สนับสนุนการบรรจุ การตรวจยีน BRCA1/BRCA2 และ การตรวจคัดกรองความผิดปกติของทารกในครรภ์แบบไม่รุกล้ำ (NIPT) เข้าสู่ระบบสิทธิประโยชน์ด้านสุขภาพของประเทศไทย
– ระยะต่อไปมีเป้าหมายขยายฐานข้อมูลจีโนมเป็น 200,000 ราย พร้อมต่อยอดการวิจัยด้าน Multi-omics และบูรณาการข้อมูลจีโนมเข้าสู่ระบบบริการสุขภาพของประเทศ
วิสัยทัศน์ของเรา (Our Vision)
มุ่งสร้างระบบสุขภาพที่สามารถ คาดการณ์ความเสี่ยงด้านสุขภาพได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ ป้องกันโรคก่อนเกิด และมอบการรักษาที่เหมาะสมให้กับผู้ป่วยแต่ละคนในเวลาที่เหมาะสม เพื่อลดภาระของโรค ลดค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข และเปิดโอกาสให้ประชาชนทุกคนเข้าถึงนวัตกรรมทางการแพทย์อย่างเท่าเทียม พร้อมขับเคลื่อนประเทศไทยสู่การเป็น ศูนย์กลางการแพทย์จีโนมิกส์ชั้นนำของเอเชีย
พัฒนาการของโครงการ
มิ.ย. 2559
ประชุมร่วมกับผู้อำนวยการ NIH
ต.ค. 2560
จัดตั้งเครือข่าย Genomics Thailand
ม.ค. 2561
การบรรยายพิเศษ HGP ในงาน PMAC 2017
มี.ค. 2561
ลงนาม MOU ความร่วมมือด้านการวิจัย Genomics Thailand
มิ.ย. 2561
ประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทำร่างแผนยุทธศาสตร์ระดับชาติ
พ.ย. 2561
แต่งตั้งคณะกรรมการอำนวยการโครงการ Genomics Thailand
ม.ค. 2562
นายกรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบโครงการ Genomics Thailand
มี.ค. 2562
คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบโครงการ Genomics Thailand
มิ.ย. 2562
ประชุมเชิงปฏิบัติการเปิดตัวโครงการ Genomics Thailand
แนวทางการดำเนินงาน
คำถามที่พบบ่อย
โครงการระดับชาติที่มุ่งรวบรวมและศึกษาข้อมูลพันธุกรรมของคนไทย เพื่อพัฒนาการวินิจฉัย การป้องกัน และการรักษาโรคแบบเฉพาะบุคคล ด้วยแนวทาง การแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine)
ผู้ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ของโครงการอาจได้รับการตรวจวิเคราะห์ทางพันธุกรรมที่สอดคล้องกับภาวะสุขภาพหรือความเสี่ยงของตนเอง ขณะเดียวกัน ข้อมูลที่รวบรวมจากโครงการจะช่วยสนับสนุนการพัฒนาแนวทางการวินิจฉัย การป้องกัน และการรักษาโรคที่มีความแม่นยำและเหมาะสมกับประชากรไทยมากยิ่งขึ้นในอนาคต
โครงการมุ่งเน้นผู้เข้าร่วมที่อยู่ในกลุ่มโรคเป้าหมาย ได้แก่ โรคหายาก โรคมะเร็ง โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) โรคติดเชื้อ และเภสัชพันธุศาสตร์ โดยคุณสมบัติของผู้เข้าร่วมจะแตกต่างกันไปตามวัตถุประสงค์ของงานวิจัยแต่ละโครงการและเกณฑ์ของสถานพยาบาลที่เข้าร่วมดำเนินการวิจัย
ข้อมูลของคุณได้รับการคุ้มครองตามมาตรฐานความปลอดภัยที่เข้มงวด และเป็นไปตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) อย่างเคร่งครัด โดยข้อมูลที่นำไปใช้ในการวิจัยจะผ่านกระบวนการ ลบข้อมูลระบุตัวตน (De-identification)เพื่อคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของผู้เข้าร่วมโครงการอย่างสูงสุด
การตรวจเลือดทั่วไปแสดงข้อมูลสุขภาพของร่างกายในช่วงเวลาหนึ่ง ขณะที่ การตรวจจีโนม (Genomic Testing) จะวิเคราะห์ข้อมูลพันธุกรรมซึ่งเปรียบเสมือน “พิมพ์เขียวทางพันธุกรรม” ของแต่ละบุคคล ช่วยประเมินความเสี่ยงของการเกิดโรค คาดการณ์การตอบสนองต่อยาบางชนิด และตรวจหาความผิดปกติทางพันธุกรรมที่สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้











